NOTARIEEL ARCHIEF: 15-3-2012, deze gids is samengesteld door Carla van Beers, foutmeldingen & tips graag sturen naar info@familiearchieven.nl













Wie met een onderzoek niet verder terug kan komen in de tijd, zou informatie kunnen vinden in notariële of rechterlijke archieven. Ze worden bewaard in de Regionale Historische Centra, in de Gemeentelijke en Streekarchieven. Soms zijn de indexen al digitaal ontsloten of is er een repertoire op alfabet. De rechterlijke archieven gaan vaak terug tot voor 1600. Kennis van oude handschriften (paleografie) is een vereiste. Via geneaknowhow.net kom je bij bronnen.

De vraag waar en wanneer iemand in welke akte voorkomt is niet altijd even makkelijk te beantwoorden.

In de 17e en 18e eeuw bestond het lokale bestuur en de rechtspraak uit een schepenbank. Ze beheerden de gemeentelijke eigendommen, de openbare orde en veiligheid en de zorg van (water)wegen.

Vóór 1811 spreek je van Oud Rechterlijke Archieven (ORA), hier vind je Criminele rechtspraak (misdrijf en straf), Civiele rechtspraak (een conflict), Contentieuze rechtspraak (overtreding en een geldboete) of Voluntaire, vrijwillige rechtspraak voor een testament, een boedelscheiding, een verkoop, een geldlening, huwelijkse voorwaarden, een voogdijstelling. Zaken die wij in een notarieel archief zouden verwachten kunnen ook bij het gerecht geregeld zijn. In de Republiek der Verenigde Nederlanden (eind 16e-18e eeuw) verschilden de regels per gewest.

Boedelpapieren bevatten uiteenlopende informatie over de ouderlijke boedel van een weeskind, ze zijn terug te vinden Weeskamerarchieven. Het Meertens Instituut heeft een boedelbank samengesteld met voorbeelden in diverse plaatsen en tijden. Lees meer over weeskinderen op erfgoed.info

De Arrondissementsrechtbank behandelt na 1838 bedelarij, diefstal, moord en de appèlzaken (hoger beroep) van het kantongerecht. Het Kantongerecht is er voor geschillen, voogdijbenoemingen, krankzinnig-verklaringen, aanklachten, echtscheidingen etc.

Akten van huwelijkse voorwaarden kunnen na 1811 zowel bij de rechtbank als bij de notaris opgemaakt zijn.

Om te achterhalen of er in de periode 1890-1973 een testament is gemaakt kan je in het Centraal Testamenten Register (CTR) raadplegen gahetna.nl.