14-5-2013

Bewaarplaats voor familiearchieven (II)

Hugo Doeleman heeft met zijn artikel "Bewaarplaats voor archieven" (in Horizontaal, nr 66, februari 2013) een aantal interessante onderwerpen aangekaart, die betrekking hebben op families met een eigen archief. Hij heeft bewust de details vermeden om door de bomen het bos nog te zien. Doeleman nodigt iedereen uit om mee te denken over de realisatie van een centrale bewaarplaats voor familiearchieven in Nederland.
lees meer hierover

Archieflandschap
Het is een complexe materie met, om in de beeldspraak te blijven, veel beren op de weg. Het ligt voor de hand om te denken dat reguliere archiefinstellingen het idee van een centraal familiearchief zullen ondersteunen, maar of zij ook kunnen helpen bij de realisatie is een andere vraag, want er is weinig perspectief. 1.Organisaties hebben niet genoeg personeel. 2. Geen budgetten. 3. Onvoldoende opslagruimte. 4. Instellingen willen wel onderdelen van een archief bewaren, maar niet alles. 5. Ze hebben selectiecriteria waardoor veel materiaal overbodig is of als oninteressant bestempeld wordt. 6. Organisaties, zoals de Nederlandse Genealogische Vereniging (NGV) en het Centraal Bureau voor Genealogie (CBG) waarvan je zou denken dat het bij hun takenpakket past om familiearchieven te verzamelen lopen tegen allerlei beperkingen aan. 7. Voor veel bestaande organisaties is het lastig om met anderen samen te werken.
Gelukkig is er recent een zeer positieve ontwikkeling op het gebied van particuliere archiefvorming waarneembaar. Het Dagboekarchief in Amsterdam en The Expat Archive in Den Haag, zijn twee voorbeelden die ter inspiratie kunnen dienen. Beiden initiatieven zijn vanuit de samenleving ontstaan omdat er een behoefte is aan het bewaren, verzamelen en ter beschikking stellen van persoonlijke documenten.

Prive-kwestie
Met de vraag van Hugo Doeleman, of er voldoende belangstelling is voor een centrale bewaarplaats voor familiearchieven, kan je bestaande archiefvormers natuurlijk wel benaderen. Je kan ze vragen hoe ze hier tegenover staan en of ze hun medewerking willen verlenen. Maar je kan ze ook gewoon negeren en alle energie steken in de ontwikkeling van een nieuw en eigen initiatief. Daar zou ik voor pleiten. Niet omdat ik denk dat het apparaat van gemeente en rijksambtenaren te log is om mee samen te werken, maar vooral omdat het gegeven van "familiearchieven" toch hoofdzakelijk een prive-kwestie is.
Bij het Dagboekarchief en The Expat Archive waren het enkele vrouwen die met eigen kennis en inzicht en op eigen initiatief iets van de grond hebben gekregen. De vraag is dus niet hoe men tegenover het idee van een centraal depot voor familiearchieven staat, maar vooral wie als eerste de handen uit de mouwen zal steken om de gelegenheid die zich nu voordoet concreet te maken.


Carla van Beers


Carla van Beers pleitte in 2009 voor de oprichting van een museum voor familiegeschiedenis (op Soestdijk) dat als bewaarplaats zou fungeren voor briefcollecties, fotoalbums, egodocumenten en familiearchieven. Dan hoeft niemand meer iets weg te gooien. Want nu zitten veel mensen met de nagelaten papieren van hun (voor)ouders waarvan ze niet weten wat ze er mee moeten doen.






Lees ook:
  • Vijf eeuwen in particulier bezit
  • Eeuwenoud familiefonds
  • Zedelijke en stoffelijke belangen
  • Bewaarplaats familiearchieven I
  • Bewaarplaats familiearchieven II
  • Het privé-archief van Jan Cremer
  • Bewaarplaats familiearchieven III
  • familiearchieven.nl benadrukt de betekenis van een familieverhaal en onderstreept het belang van het bewaren en terugvinden van herinneringen en persoonlijke documenten voor historisch, genealogisch en biografisch onderzoek.